એક નજર આ તરફ...

બોયકોટ કે બાયપાસ ‘સર્જરી’? ચીની માલને બાયપાસ કરતા ‘સર્જિકલ ઓપરેશન’ની તાકીદે જરૂર છે, જે નહિ થાય ત્‍યાં સુધી બોયકોટ Made in Chinaની ઝુંબેશ હૃદયરોગના દરદીનો ઇલાજ કબજિયાતની ફાકી વડે કરવા બરાબર છે ------------------------ આત્‍મનિર્ભર બનવાના ખ્‍વાબ સેવતા ભારતમાં સ્‍વાભિમાનનો કૂકડો મોડો તો મોડો, પણ બોલ્‍યો ખરો. ટિકટોક સહિત કુલ પ૯ ચીની મોબાઇલ એપ્લિકેશન્‍સ (Apps) રાતોરાત બ્‍લોક કરીને આપણે ઘણા વખતે સ્‍વમાનનો ખોંખારો ખાધો છે. આ આવકારદાયક પગલું ભરીને એક કાંકરે ત્રણ લક્ષ્‍યાંક સાધ્યા છે. (૧) ભારતમાં ટિકટોક જેવી Appsનાં બિસ્‍તરાં સંકેલાતાં ચીની કંપનીઓને આર્થિક ફટકો પડ્યો છે. જો કે અહીં મહત્ત્વ આંકડાનું નથી, બલકે ફટકો પડ્યો અને તેની અસર દીર્ઘકાલીન રહેશે એ વધુ અગત્‍યની વાત છે. કઈ રીતે તે જુઓ. ટિકટોક નામની App જેણે બનાવી હતી તે બાઇટડાન્‍સ નામની ચીની કંપનીએ ભારતમાં ગયા વર્ષે રૂપિયા ૪૩.૬ કરોડનો બિઝનેસ કર્યો હતો. એક જ વર્ષમાં આંકડો બમણાથી પણ વધીને રૂપિયા ૧૦૦ કરોડના આંકડે પહોંચ્‍યો. ઇન્‍ટરનેટ સર્ફિંગ માટેના UCWeb બ્રાઉઝરની  ચીની કંપનીએ ભારતમાં ગત વર્ષ ૨૨૬ કરોડનો વેપાર કર્યો હતો. આગામી વર્ષે કારોબાર ઓર...

મહામારીમાં સરકારને લોકડાઉન જેવાં નિર્ણયોની સત્તા આપતા કાયદાના મૂળમાં રહેલી અજાણી કથા 1896ની પ્લેગ મહામારીને કાબૂમાં લેવા ગોરી સરકારે Epidemic Diseases Act 1897 નામનો જે કાયદો ઘડ્યો તેના અમાનુષી અમલીકરણે ચાફેકર બંધુઓને શસ્‍ત્ર ઉપાડવા માટે ફરજ પાડી. ૧૮પપનું વર્ષ હતું. કોરોના, સ્વાઇન ફ્લૂ, બર્ડ ફ્લૂ, સાર્સ વગેરે મહામારીઓના મેટરનીટી હોમ જેવા ચીનમાં ત્‍યારે બ્યુબોનિક પ્‍લેગ નામના રોગચાળાનું ઘોડિયું બંધાયું હતું. આ અસાધ્‍ય રોગ ચીનના યુનાન પ્રાંતમાં એક ગામે ઉદ્‍ભવ્‍યો અને ત્‍યાંથી આસ્‍તે આસ્‍તે આસપાસના વિસ્‍તારોમાં ફેલાઈ રહ્યો હતો. દરરોજ સેંકડો ચીના જીવ ગુમાવતા હતા. પચ્‍ચીસેક વર્ષમાં મૃત્‍યુઆંક લાખોમાં પહોંચ્‍યો અને મહામારી પોતે ૧,૪૦૦ કિલોમીટર છેટે સાગરકાંઠે વસેલા હોંગ કોંગ સુધી પહોંચી. ભારત અને ચીન વચ્‍ચે ત્‍યારે અફીણ, સિલ્‍ક, ખાંડ, ચા વગેરેનો દરિયાઈ વેપાર ચાલતો હતો અને હોંગ કોંગ તે વેપારનું મુખ્‍ય કેંદ્ર હતું. ૧૮૮૪માં એક માલવાહક જહાજ હોંગ કોંગથી મુંબઈ જવા નીકળ્યું ત્‍યારે તેના ફાલકામાં માલ ઉપરાંત પ્‍લેગના કારક મૂષકો પણ હતા. ઉંદરના શરીરમાં રહેલા યેર્સિનીયા પેસ્ટીસ નામના બેક્ટીરિઆ જૂ તથા ઇતડી...

ભારતની આમ વખત જતાં ‘ફળોના રાજા’ તરીકે ખાસ શી રીતે બની? હાફુસ, કેસર, પાયરી, બદામ, લંગડો, દશેરી, રાજાપુરી, તોતાપુરી, ગુલાબી, વનરાજ, જમાદાર, નીલમ... કેરીની જાણીતી વેરાઇટીનાં આથી વધુ નામો કદાચ આપણે લઈ ન શકીએ. કેરી વિશે જરા વધુ જ્ઞાન હોય તો ઉપરોક્ત લિસ્‍ટમાં વધુ કેટલાંક નામો ઉમેરી શકાય—અને છતાં ઉમેરો કર્યા પછી જે લાંબું લિસ્‍ટ બને તે કેરીની કુલ સ્‍પીસિસના આંકડા સામે નગણ્ય લેખાય તેટલું ટૂંકું સાબિત થાય. ભારતના નેશનલ હોર્ટિકલ્‍ચર બોર્ડે કરેલી સત્તાવાર નોંધણી અનુસાર આપણે ત્‍યાં કેરીની ૧,પ૦૦ વેરાઇટી થાય છે. દરેકનું કદ, કલર, સ્‍વાદ અને સોડમ એકમેકથી સાવ નોખાં! સવાર-સાંજના ભોજનમાં દૈનિક ૪ પ્રકારની કેરીને ‘ન્‍યાય’ આપો તો પણ ૧,પ૦૦ વેરાઇટી ચાખી રહેતાં ૩૭પ દિવસ લાગે અને અંતિમ દિવસે પાછું એ નક્કી કરવું મુશ્‍કેલ બને કે તમામ પૈકી સૌથી મજેદાર વેરાઇટી કઈ? સામાન્‍ય રીતે હાફુસ અને કેસર જેવી જાણીતી તથા માનીતી કેરીને આપણે સ્‍વાદ-સોડમના મામલે સૌથી ટેસ્‍ટફુલ ગણીએ. અલબત્ત, grafting/ કલમ પદ્ધતિ વડે વિકસાવવામાં આવેલી કેટલીક હાઇબ્રિડ વેરાઇટી આપણી માનીતી કરતાં ચડિયાતી સાબિત થાય એ સંભવ છે, કેમ કે તેમાં બે જાતવાન ક...

ભારતનાં અમુક સ્ ‍ થળોને ધગધગતી ભઠ્ઠી બનાવી દેનાર કાળઝાળ ગરમીનો જુવાળ જાનલેવા કેમ નીવડી શકે? આગામી દિવસોમાં હીટ વેવને કારણે ઉત્તર ભારતનાં ઘણાં સ્ ‍ થળે તાપમાન ૪૭ અંશ સેલ્ ‍ શિઅસને પાર થઈ જવાનું છે. આથી હવામાન ખાતાએ ‘રેડ એલર્ટ’ જારી કરીને સ્ ‍ થાનિકોને બપોરે ૧થી પ ધોમ તડકામાં ન નીકળવાની સલાહ આપી છે. ---------------------------- કોણ કેટલું બળવાન? એ શીર્ષક હેઠળ લખાયેલી પેલી બાળવાર્તા યાદ છે કે જેમાં પોતાની બળુકાઇ સાબિત કરવા માટે પવન અને સૂર્ય વચ્ ‍ ચે ગજગ્રાહ ચાલે છે? પવન સૂરજને કહે કે તારા કરતાં હું બળવાન અને સૂરજ કહે મારી આગળ તારી કશી વિસાત નહિ. બન્ ‍ ને વચ્ ‍ ચે ચડસાચડસી ચાલતી હતી એ વખતે તેમણે પૃથ્વી પર પગપાળા નીકળેલા એક મુસાફરને દીઠો. મુસાફરે પોતાના શરીરે શાલ ઓઢી હતી. સૂરજે પવનને કહ્યું, ‘આ મુસાફરની શાલ આપણા બેમાંથી જે ઉતરાવે તે વધુ બળવાન! બોલ, છે કબૂલ?’ પવને કહ્યું, ‘મંજૂર!’ મુસાફરના શરીર ઉપરથી શાલ ઉડાડી દેવા માટે પવન જોરજોરથી ફૂંકાવા લાગ્યો. પરંતુ પવન જેટલો જોરથી ફૂંકાયો, મુસાફરે એટલા જ જોરથી શાલ કસીને પોતાના શરીર સાથે લપેટી રાખી. પવને લાખ પ્રયત્ ‍ નો કર્યા, પણ શાલ ઉડાડવામાં સફળતા ન ...

Sixty four years on, we are free from the British Rule. But are we INDEPENDENT yet? May be not! We are being ruled by the short-sighted bureaucrats, by the corruption and scams, by the castism, by the British-era education, law & order and political system. And a common man cannot raise his voice against these systems. We still sing our National Anthem to praise the 'Bharat Bhagya Vidhata'. Then, I say, were is the INDEPENDENCE?